حقایق منشور کوروش

منشور کورش سال‌ها قبل در عراق کشف و به انگلیس فرستاده شده بود، اما بسیاری امانت‌سپاری آن به ایران را به واسطه این که موطن کوروش ایران بوده است بازگشت به وطن پنداشتند.
تا اینجا پاسخ سوال اول که خیلی ها درباره آن اشتباه می کنند را خیلی راحت به شما تحویل داده ایم و در آن هیچ اختلاف نظری هم وجود ندارد اما پرسش دوم قدری شبهه ناک و دارای وجوه متفاوتی است، آیا منشور کورش واحد است؟

دو تکه اسرارآمیز
بگذاریم برای پاسخ دادن به این پرسش یک روایت خیلی ساده را برایتان تصویر کنم، اگر در خانه تان شبیه سازی شده منشور کورش را نداشته باشید و فقط از روی تصاویر با آن آشنا باشید احتمالا فکر می کنید این منشور یک استوانه کامل است اما این استوانه سفالی واقعا کامل نیست، بخشی از آن شکسته شده و هیچ کس هم از سرنوشت بخش شکسته شده آن خبر ندارد. سرنوشتی مبهم و رازآلود که حدود ۸ سال پیش با کشف دو تکه جدید وارد یک فاز جدید دراماتیک شد و نظریه‌های مختلفی در مورد این منشور ارزشمند در ذهن باستان‌شناسان به وجود آمد.
به طور طبیعی مدیران موزه بریتانیا بدشان نمی آمد که به هر شکلی این دو تکه تازه کشف شده را به منشور کورش وصل کنند و جنس شان جور و کامل شود و بر ارزش و اهمیت موزه و اشیاء خاص خودشان بیافزایند. اما در میان باستان‌شناسان بزرگ مثل گروه باستان شناسی دانشگاه شیکاگو تردیدهای جدی در این رابطه مطرح شد. از طرفی کم نبودند باستان شناسانی که باور داشتند با فرض درست بودن این ادعا، کشف تکه‌های جدید اطلاعات خاصی از این منشور به ما منتقل نمی کند.
این نظریه از یک منظر درست بود و از نگاهی دیگر نادرست. هنوز در ذهن بسیاری از مردم کشور خودمان و حتی دانشجویان و تحصیل کردگان این باور وجود دارد که منشور کورش درباره حقوق بشر است، در حالی که این منشور به موارد دیگری نیز اشاره کرده است که در واقع فرامین کوروش به شمار می‌رفته است. به عنوان مثال هزینه های پرستشگاه اسگیله (معبد مردوک، خدای بزرگ بابلی) چقدر بوده است، یا آن که کوروش در بخشی از آن به تکمیل بازسازی دیوار حصار شهر بابل اشاره می کند یا حتی در انتهای منشور به تکمیل پل‌ها و نقاط مختلف و استفاده از وسایل ساختمانی هم می پردازد.